Podział zabaw na te zarezerwowane tylko dla chłopców i inne dla dziewczynek jest utrwalany w polskim społeczeństwie od pokoleń. To jeden z wniosków z ostatnich badań marki LEGO®, gdzie aż 1 na 4 dorosłych Polaków przyznaje, że w dzieciństwie nie wolno im było bawić się zabawkami, które tradycyjnie kojarzyły się z płcią przeciwną[1]. Obecnie ponad 40% dziewczynek w Polsce obawia się, że zostaną wyśmiane z powodu używania zabawki, którą stereotypowo przypisano chłopcom[2]. W odpowiedzi na badania marka LEGO kontynuuje w Polsce kampanię „Dziewczynki mogą wszystko” z udziałem Martyny Wojciechowskiej, aby zainspirować rodziców do myślenia o dzieciach niezależnie od stereotypów związanych z płcią.
Funkcjonujące w polskim społeczeństwie stereotypy związane z płcią opierają się na powszechnych przekazach i umacnianych przez dziesiątki lat konwencjach. Spojrzenie na tradycyjne role, pełnione przez kobiety i mężczyzn, ulega powolnej ewolucji, jednak aby kolejne pokolenia mogły swobodnie rozwijać swoje talenty i unikalne osobowości potrzebna jest jak najszybsza zmiana.
Wszystko zaczyna się od rodziców
Zeszłoroczne badanie Grupy LEGO i Instytutu Geeny Davis ds. Płci w Mediach wykazało, że problem ograniczania kreatywności dzieci, szczególnie płci żeńskiej, i przypisywania im ról jest w społeczeństwie wciąż aktualny. Mimo, że zdecydowana większość (90%) dziewczynek w Polsce nie widzi przeszkód w tym, aby one grały w piłkę nożną, a chłopcy trenowali taniec, aż 43% z nich boi się wyśmiania z powodu używania zabawki przypisanej stereotypowo przeciwnej płci. Skąd bierze się ten problem?
Jak wskazuje najnowszy raport LEGO Play Well 2022, sami rodzice, którzy wzięli udział w badaniu, doświadczali w dzieciństwie ograniczeń związanych z płcią. Aż 4 na 10 dorosłych Polaków twierdzi, że w dzieciństwie spotkało się ze stereotypami dotyczącymi płci w zabawie. Funkcjonujące w świadomości społecznej schematy ograniczały w ten sposób możliwości rozwoju, poznawania świata i kształtowania indywidualnych charakterów dzieci. Co czwarty dorosły Polak przyznaje, że nie mógł bawić się w dzieciństwie zabawkami tradycyjnie kojarzonymi z płcią przeciwną, a 35% obawiało się bycia dręczonym z tego powodu.
– Wielu rodziców, jako dzieci, doświadczyło wychowania pełnego stereotypów i sztywnych konwencji kulturowych. Przejawiało się to później w ich sposobie życia, a niejednokrotnie miało również wpływ na wybór wykonywanego zawodu. Z naszych badań wynika wyraźnie, że kobiety, dziś matki, znacznie rzadziej niż mężczyzn zachęcano, by realizowały się w nauce, technologii, inżynierii czy matematyce. To pokazuje, jak wielkie znaczenie w początkowych etapach życia ma równe traktowanie dzieci, a także dawanie im możliwości wyboru – mówi Beata Kucejko, dyrektor marketingu LEGO na Polskę, Ukrainę i kraje bałtyckie – Dzieci przy wsparciu rodziców powinny samodzielnie odkrywać swoje naturalne predyspozycje, zamiast otrzymywać konkretne, utarte ścieżki rozwoju, związane kulturowo z płcią. Dlatego przedstawiajmy im wszystkie możliwości, nie ograniczając przyszłości naszych pociech tylko ze względu na płeć.
Przyszłość dzieci zaczyna się od ich wyboru
Zeszłoroczne badanie wykazało, że rodzice znacznie częściej zachęcają córki do zabaw uznawanych za typowo kobiece, jak: taniec, śpiew, gotowanie, zabawa pluszakami lub lalkami. Schematy te, powielane przez kolejne pokolenia, często nakierowują dziewczynki do wyboru zainteresowań, przejawiania określonego rodzaju zachowań lub wchodzenia w konkretne role społeczne. W efekcie wiele z nich zaczyna się obawiać wyrażania siebie, swoich prawdziwych opinii czy upodobań, co może ograniczać ich kreatywność oraz wskazywać ograniczone ramy rozwoju w przyszłości.
Z raportu LEGO Play Well 2022 wynika, że 1 na 5 dorosłych Polaków (21%) czuło się ograniczanych w swoich aspiracjach zawodowych ze względu na płeć. Wspomniane wcześniej schematy wychowania dzieci wskazują, że problem ograniczeń płciowych pozostaną obecne w społeczeństwie, jeśli nie zmienimy sposobu w jaki kształtujemy młode umysły i ich indywidualne charaktery.
– Zmiany, jakie nastąpiły w świecie na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat nigdy wcześniej w historii nie były tak dynamiczne. Zazwyczaj następowały one powoli, ewoluując z jednej formy do drugiej. A później to wszystko przyspieszyło. Pamiętam siebie w dzieciństwie i wyzwania, z którymi musiałam się mierzyć jako dziewczynka, która odbiegała od stereotypowej normy – mówi Martyna Wojciechowska, dziennikarka, podróżniczka i ambasadorka kampanii marki LEGO „Dziewczynki mogą wszystko” – Dzieci przychodząc na świat nie wiedzą czym są stereotypy i „co wypada a co nie”, więc tak naprawdę to my dorośli mamy tutaj najwięcej do zrobienia, żeby tych stereotypów nie powielać i nie przenosić ich na nasze dzieci.
Grupa LEGO dba o edukację rodziców
Badania pokazują, że dziś znaczna większość (94%) dorosłych Polaków nie czuje się wystarczająco przygotowana, by rozmawiać o kwestiach DEI (ang. Diversity, Equity, Inclusion – różnorodność, równość i integracja). Aby rozwijać indywidualne charaktery dziewczynek i wspierać ich naturalne kompetencje, potrzebują więc wsparcia w tej kwestii.
Grupa LEGO w najnowszej edycji kampanii ,,Dziewczynki mogą wszystko’’ przełamuje schematy w wychowywaniu dzieci. Marka chce inspirować dorosłych, aby pobudzali kreatywność swoich dzieci – budowniczych przyszłości, niezależnie od płci. Dzisiaj rodzice mają dostęp do wielu narzędzi, takich jak klocki, nowoczesne technologie, które pomogą stymulować dziewczynki, ich ciekawość i chęć poznawania świata. W efekcie będą mogły odkrywać swoje wyjątkowe talenty i znaleźć własną, unikalną drogę rozwoju. Bo dziewczynki naprawdę mogą wszystko!
[1] Raport LEGO Play Well, 2022
[2] Raport Instytutu Geeny Davis ds. Płci w Mediach na zlecenie Grupy LEGO, 2021
