Co trzeci piętnastolatek w UE nie osiąga minimalnego poziomu biegłości czytelniczej, podaje Komisja Europejska. W Brukseli zainaugurowała koalicję, która ma wzmacniać kompetencje czytelnicze w całej Europie, a jej współtwórcą jest Fundacja Powszechnego Czytania.
Według badania PISA 2025, na które powołuje się Komisja Europejska, minimalnego poziomu biegłości czytelniczej nie osiąga 31,3 proc. piętnastolatków w UE. Ankieta Umiejętności Dorosłych z 2023 r. pokazuje, że trudności z czytaniem i pisaniem ma co czwarty dorosły w wieku produkcyjnym. Komisja ostrzega, że niski poziom czytelnictwa może utrudniać znalezienie pracy i szkodzić zdrowiu. Może też zwiększać podatność na dezinformację i osłabiać udział w życiu demokratycznym.
Koalicja wystartowała w Brukseli
Konferencja inaugurująca Koalicję Unii Europejskiej na rzecz Czytelnictwa (European Literacy Coalition) odbyła się 22 i 23 września 2026 r. Inicjatywę Komisji Europejskiej przewiduje Plan Działania na rzecz Kompetencji Podstawowych, przyjęty w marcu 2025 r. Konferencję otworzył Normunds Popens, zastępca dyrektora generalnego KE odpowiedzialny za edukację, młodzież, sport i kulturę.
Podstawy merytoryczne Koalicji od stycznia przygotowywało sześć organizacji: polska Fundacja Powszechnego Czytania, EURead, FELA, EBLIDA, Uniwersytet w Urbino i European STEM Coalition.
Szkoły i biblioteki w Memorandum Warszawskim
Założycielskim dokumentem Koalicji jest Memorandum Warszawskie, wypracowane w maju w Warszawie przez 40 interesariuszy z całej Europy. Traktuje czytelnictwo jako kompetencję wielowymiarową, rozwijaną przez całe życie. Podkreśla rolę lokalnych ekosystemów czytelnictwa, czyli bibliotek, szkół i ośrodków wczesnej edukacji. Postuluje, by polityki czytelnicze opierały się na dowodach i doświadczeniu osób uczących się, a działania miały stabilne finansowanie publiczne.
Andrzej J. Kozłowski, prezes Nowej Ery, przywołuje wyniki European Teacher Survey opublikowane przez Sanoma. Jego zdaniem razem z PISA 2025 pokazują one, że poprawa jakości edukacji wymaga wspólnego działania wszystkich środowisk z nią związanych w całej Europie.
Maria Deskur, prezeska Fundacji Powszechnego Czytania, nazywa sytuację bezprecedensową. Jej zdaniem czytanie staje się dla Europy narzędziem budowania przyszłości.
Koalicja zapowiada coroczny Europejski Raport o Czytelnictwie i działania wspierające wymianę dobrych praktyk między krajami i sektorami. Jej pracami pokieruje konsorcjum wyłonione w konkursie, który ma zostać wkrótce ogłoszony.
Źródło: Fundacja Powszechnego Czytania, informacja prasowa.
Warsztaty podczas konferencji European Literacy Coalition w Brukseli. Fot. materiały prasowe FPC
