Podczas Tygodnia Edukacji Cyfrowej, w którym uczestniczyło ponad 40 tysięcy uczniów, eksperci rozmawiali z młodzieżą o zagrożeniach w sieci oraz o tym, jak narzędzia AI mogą służyć do ośmieszania, manipulowania i krzywdzenia innych. Omawiano również sposoby reagowania na nowe formy cyberprzemocy.
Sztuczna inteligencja jako narzędzie manipulacji
Współczesna cyberprzemoc wykracza poza tradycyjne obraźliwe komentarze czy wykluczanie z grup. Nowe możliwości technologiczne pozwalają na tworzenie deepfake’ów, czyli wiarygodnych, lecz fałszywych obrazów rzeczywistości. Narzędzia AI mogą stać się narzędziami manipulowania i krzywdzenia innych, jeśli znajdą się w niepowołanych rękach.
Problem pogłębia fakt, że młodzi ludzie coraz częściej ufają treściom wizualnym i dźwiękowym niż tekstowym. Alicja Martinek, ekspertka ds. sztucznej inteligencji NASK, podczas wydarzenia w Pałacu Kultury i Nauki wskazała, że sklonowanie głosu nastolatka zajmuje zaledwie kilka sekund. Podkreśliła znaczenie dbania o dane osobowe oraz rozsądnego korzystania z nowych technologii.
Brak świadomości i bańki informacyjne
Edukacja cyfrowa powinna obejmować naukę przewidywania konsekwencji własnych działań w sieci. Dr Paulina Piasecka z Uniwersytetu Civitas zauważyła, że algorytmy mogą wpływać na sposób postrzegania świata, a korzystanie z mediów społecznościowych jako głównego źródła informacji może prowadzić do zamknięcia się w bańce. Ekspertka zalecała zachowanie „chłodnej głowy” i weryfikowanie źródeł, szczególnie gdy materiał wywołuje natychmiastowy szok, strach lub złość.
Udostępnienie fałszywego lub zmanipulowanego materiału w kontekście cyberprzemocy może mieć dla ofiary realne konsekwencje w szkole, w grupie rówieśniczej oraz w relacjach z innymi. Ważnym elementem ochrony jest reakcja świadków – niepodawanie dalej krzywdzącego materiału lub jego zgłaszanie może przerwać spiralę przemocy.
Wnioski z Tygodnia Edukacji Cyfrowej
Wydarzenie zorganizowane przez Fundację STOP Znieczulicy i Uniwersytet Civitas w dniach 14–18 września 2026 roku było finałem kampanii „Wyloguj Obojętność”. Ponad 40 tysięcy uczniów uczestniczyło w wykładach dotyczących hejtu, sztucznej inteligencji i zagrożeń w sieci. Dodatkowe spotkania w trakcie Weekendu Otwartego pozwoliły na pogłębienie wiedzy o bezpieczeństwie cyfrowym poza standardowym planem lekcji.
Małgorzata Walichiewicz z Fundacji STOP Znieczulicy zapowiedziała, że wnioski z tegorocznej kampanii posłużą do stworzenia programu pilotażowego warsztatów w szkołach. Celem tych działań jest ograniczanie przemocy rówieśniczej oraz wzmacnianie właściwych reakcji świadków zdarzeń.
Źródło: Fundacja STOP Znieczulicy / Credo PR
Fot. unaihuiziphotography / Freepik
