Instytut Sobieskiego podkreśla, że w obliczu dynamicznego rozwoju sztucznej inteligencji kluczowe dla młodych ludzi stają się kompetencje takie jak krytyczne myślenie, odwaga w zmienianiu świata oraz ciekawość.
Raport World Economic Forum „Future of Jobs 2025” wskazuje na nadchodzące zmiany na globalnym rynku pracy. Według dokumentu do 2030 roku powstanie 170 mln nowych miejsc pracy, podczas gdy 92 mln obecnych stanowisk zostanie zlikwidowanych. Pracownicy mogą spodziewać się, że 39 proc. posiadanych przez nich umiejętności podlegnie przekształceniu lub stanie się nieaktualne.
Wyzwania technologiczne i rola człowieka
Sztuczna inteligencja najszybciej wpłynie na standardowe aktywności zawodowe, takie jak praca księgowej, prawnika czy analityka danych. Jak zauważa Leszek Skiba, prezes Instytutu Sobieskiego, choć AI wygrywa w tych obszarach, zawsze niezbędny pozostaje człowiek do nadzorowania procesów. Według raportu WEF do 2030 roku najszybszy wzrost zapotrzebowania dotyczyć będzie kompetencji technologicznych, w tym analizy zbiorów danych, cyberbezpieczeństwa oraz sieci komputerowych.
Jednocześnie kluczowe znaczenie zachowają umiejętności typowo ludzkie. Do najważniejszych należą myślenie analityczne, odporność psychiczna, przywództwo oraz umiejętność współpracy. Zawody, które będą się rozwijać, będą wymagały łączenia obu tych zestawów kompetencji. Z raportu firmy Microsoft „Work Trend Index 2026” wynika, że ankietowani użytkownicy sztucznej inteligencji uznali kontrolę jakości wyników (50 proc.) oraz myślenie krytyczne (46 proc.) za najważniejsze kompetencje ludzkie.
Edukacja jako fundament odporności
Jadwiga Emilewicz, wiceprezeska Instytutu Sobieskiego, wskazuje na konieczność powrotu do uniwersyteckiego modelu kształtowania kompetencji uniwersalnych. Według niej uniwersytet powinien być miejscem, gdzie uczymy się rozumienia świata i czytania tekstów, a nie tylko przygotowywania do zawodu. Osoba, która umie myśleć, będzie w stanie bardzo szybko nauczyć się zawodu.
Wiceprezeska Instytutu Sobieskiego podkreśla, że zdolność krytycznego myślenia – rozumiana jako obiektywna analiza informacji i podejmowanie uzasadnionych decyzji – jest fundamentem w świecie o przyspieszającej rzeczywistości. Z raportu Personnel Service wynika, że 26 proc. pracujących Polaków postrzega rozwój sztucznej inteligencji jako największe zagrożenie dla miejsc pracy w ciągu najbliższych pięciu lat.
Inicjatywa Young Sobieski i rola inspiracji
W odpowiedzi na te wyzwania, 19 października w Warszawie odbyło się Forum Idee dla Polski, w ramach którego zorganizowano inicjatywę Young Sobieski. Był to cykl spotkań i warsztatów skierowany do młodych ludzi, w którym udział brali liderzy biznesu, nauki i administracji publicznej. Celem wydarzenia było włączenie młodego pokolenia do debaty publicznej jako aktywnych współtwórców nowych rozwiązań w obszarach takich jak ochrona zdrowia, demografia, AI czy obronność.
Leszek Skiba zaznacza, że młodzi ludzie potrzebują konkretnych postaci, które mogą stać się dla nich przewodnikami. Ważne jest, aby pokazywać im, że przyszłość to wezwanie do działania, a nie tylko źródło katastroficznych wizji. Instytut Sobieskiego planuje kontynuować tę inicjatywę, zapraszając młodych ludzi na kolejne spotkania i warsztaty w ciągu roku.
Źródło: Instytut Sobieskiego / Newseria
Fot. dotshock / Freepik
