Internet stał się w dzisiejszych czasach „domem” dla dzieci i nastolatków. Za jego pośrednictwem uczą się, bawią, komunikują z rówieśnikami. Nowe technologie z przytupem wchodzą także do świata edukacji – pozwalają bowiem pokazać to, czego nie odda nawet najlepsza książka. Internet towarzyszy młodym ludziom w zasadzie cały czas – wykorzystują go w szkole do nauki oraz w domu, do rozrywki. Wyniki najnowszych badań wywołują jednak pewien niepokój. Nastolatki spędzają przed komputerem nawet 12 godzin na dzień, co w tygodniu daje równowartość… 3,5 doby non stop przed ekranem!
Internet stał się w dzisiejszych czasach „domem” dla dzieci i nastolatków. Za jego pośrednictwem uczą się, bawią, komunikują z rówieśnikami. Nowe technologie z przytupem wchodzą także do świata edukacji – pozwalają bowiem pokazać to, czego nie odda nawet najlepsza książka. Internet towarzyszy młodym ludziom w zasadzie cały czas – wykorzystują go w szkole do nauki oraz w domu, do rozrywki. Wyniki najnowszych badań wywołują jednak pewien niepokój. Nastolatki spędzają przed komputerem nawet 12 godzin na dzień, co w tygodniu daje równowartość… 3,5 doby non stop przed ekranem!
Co dziecko robi w Internecie?
Cyfrowy świat jest dziś uzupełnieniem tego realnego. Część aktywności praktycznie w całości przenieśliśmy do wirtualnej rzeczywistości. Efektywne wykorzystanie zasobów internetowych pozwala na szybkie i sprawne pozyskiwanie informacji, rozrywkę, komunikację oraz pracę. Niestety, nadmierne – w przypadku dzieci także w żaden sposób niekontrolowane – użytkowanie Internetu sprawia, że z roku na rok rośnie liczba osób uzależnionych od korzystania z sieci – czy to w wersji mobilnej, na telefonie lub tablecie, czy za pośrednictwem komputera[1].
Liczne badania pokazują, że rodzice nie wiedzą, co dziecko robi w sieci. Młodzież korzysta z internetowych komunikatorów, przegląda media społecznościowe i ogląda filmy, podczas gdy rodzice są przekonani, że ich córka czy syn śpią lub szykują się do szkoły[2]. W związku z tym, że komunikacja młodych ludzi odbywa się w dużej mierze online, korzystają oni z komunikatorów w szkole, w trakcie lekcji, czy nawet podczas sprawdzianów.
Aby budować wzajemne zaufanie, rodzice starają się kontrolować to, co robią pociechy w sieci uwzględniając w tym procesie dziecko i informować, z jakiego powodu ich aktywność w Internecie powinna być nadzorowana. Według raportu Google, ponad 70 % rodziców stwierdza też, że ufa swoim dzieciom, jeśli chodzi o wykorzystanie umiejętności bezpiecznego użytkowania sieci[3].
Czym skorupka za młodu nasiąknie…
Okazuje się, że z urządzeń mobilnych i Internetu korzystają także małe dzieci. Bardzo często tablet lub telefon dostają one od opiekuna czy rodzica jako formę „zabicia czasu” – taki maluch ogląda w Internecie bajki, gra w gry edukacyjne, uczy się cyferek i literek. Badania przeprowadzone przez Akademię Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej wykazały, że dzieci do lat 6 korzystają także z YouTuba i Netflixa[4]. Oglądają tam filmy, na których inne dzieci (starsi uczniowie szkoły podstawowej lub licealiści) grają w gry, które nie zawsze są przeznaczone dla przedszkolaków, promują przemoc lub wulgarny język. Okazuje się, że dzieci do 1 roku korzystają z urządzeń mobilnych sporadycznie (12% badanych), podczas gdy ten sam wskaźnik u dzieci do 2 lat jest już trzykrotnie wyższy (36%)[5]! Autorzy badania zaznaczają, że wykorzystywanie urządzeń mobilnych jako nagrody lub jako „sposobu” na płacz czy smutek może mieć negatywne konsekwencje w przyszłości, prowadzić do uzależnienia od Internetu oraz kłopotów rozwojowych[6].
Sposoby na odciągnięcie młodzieży od komputera
W świat nowych technologii należy wprowadzać dziecko stopniowo i w asyście dorosłych. Konieczne jest także zaszczepienie właściwych nawyków i wypracowanie higieny cyfrowej już u małych dzieci. Maluchy do 18 miesiąca życia w ogóle nie powinny mieć kontaktu z ekranem komputera, tabletu czy telefonu[7].
Sporo dobrego w tym względzie robią także placówki edukacyjne. W szkołach i przedszkolach coraz częściej wykorzystywane są interaktywne pomoce naukowe, które pozwalają na łączenie technologii z ruchem i zabawą w realnym świecie. Przykładem takiego urządzenia jest Magiczny Dywan onEVO. To zaawansowana podłoga interaktywna, która pozwala na sterowanie wyświetlaną na podłodze rozgrywką poprzez ruchy rąk i nóg.
„Dzisiaj jest mnóstwo dzieci, które są pozostawione całymi dniami przed komputerem i w konsekwencji mają problemy z koordynacją wzrokowo-ruchową, z równowagą, ze skakaniem oraz bieganiem” – mówi Anna Czekiel, fizjoterapeutka i rehabilitantka dziecięca, współtwórczyni pakietu Krok po kroku na Magiczny Dywan onEVO.
W bezpieczny świat rozszerzonej rzeczywistości dzieci wprowadzane są przez nauczyciela, który jest moderatorem. W zależności od wybranego pakietu i aplikacji, urządzenie umożliwia zabawę w formie rywalizacji lub współpracy w parach oraz drużynach.
„Najmłodsi szybko się nudzą zadaniami, ćwiczeniami, mają problem z koncentracją uwagi. Trzeba wymyślać nowe sposoby rehabilitacji i angażowania ich w aktywność fizyczną, a Magiczny Dywan onEVO jest świetnym motywatorem. Połączenie elektroniki i ruchu niesamowicie angażuje najmłodszych do ćwiczeń. Kolorowa grafika, sprzęt rehabilitacyjny oraz ciekawa fabuła gier spodoba się dzieciom w każdym wieku.” – dodaje Czekiel.
[1] Tomczyk Ł., Uzależnienie od nowych mediów wśród młodzieży – próba charakterystyki zjawiska, Debata Edukacyjna (6), 2015.
[2] https://www.nask.pl/pl/aktualnosci/4294,Raport-Nastolatki-30-mlodziez-spedza-coraz-wiecej-godzin-w-internecie.html [data dostępu: 27.06.2022 r.]
[3] https://www.tabletowo.pl/google-czas-spedzany-w-sieci-przez-dzieci-badanie/ [data dostępu: 27.06.2022 r.]
[4] Raport z badania „Brzdąc w sieci – zjawisko korzystania z urządzeń mobilnych przez dzieci w wieku 0-6 lat”, https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&ved=2ahUKEwikoOeqmdL4AhVfSPED HQkADhUQFnoECAIQAQ&url=https://www.kbpn.gov.pl/portal?id=15&res_id=11479398&usg=AOvVaw1dkQ01K5qnlZYTnNh5vXKZ [data dostępu: 27.06.2022 r.]
[5] Raport z badania „Brzdąc w sieci – zjawisko korzystania z urządzeń mobilnych przez dzieci w wieku 0-6 lat”, https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&ved=2ahUKEwikoOeqmdL4AhVfSPED HQkADhUQFnoECAIQAQ&url=https://www.kbpn.gov.pl/portal?id=15&res_id=11479398&usg=AOvVaw1dkQ01K5qnlZYTnNh5vXKZ [data dostępu: 27.06.2022 r.]
[6] Raport z badania „Brzdąc w sieci – zjawisko korzystania z urządzeń mobilnych przez dzieci w wieku 0-6 lat”, https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&ved=2ahUKEwikoOeqmdL4AhVfSPED HQkADhUQFnoECAIQAQ&url=https://www.kbpn.gov.pl/portal?id=15&res_id=11479398&usg=AOvVaw1dkQ01K5qnlZYTnNh5vXKZ [data dostępu: 27.06.2022 r.]
[7] Raport z badania „Brzdąc w sieci – zjawisko korzystania z urządzeń mobilnych przez dzieci w wieku 0-6 lat”, https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&ved=2ahUKEwikoOeqmdL4AhVfSPED HQkADhUQFnoECAIQAQ&url=https://www.kbpn.gov.pl/portal?id=15&res_id=11479398&usg=AOvVaw1dkQ01K5qnlZYTnNh5vXKZ [data dostępu: 27.06.2022 r.]
